Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Afrika’da hızla yayılan Mpox (maymun çiçeği) virüsü nedeniyle iki yıl içinde ikinci kez küresel halk sağlığı acil durumu ilan etti. Son dönemde Afrika’da artan vaka sayıları ve virüsün uluslararası yayılma potansiyeli, bu acil durumun gerekçeleri arasında yer alıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ise Türkiye’de bu gelişmeleri yakından takip ettiklerini ve şu an için alarm durumu bulunmadığını açıkladı. Peki, Mpox hastalığı nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir ve tedavi seçenekleri nelerdir? İşte detaylar:
Mpox Hastalığı Nedir?
Mpox, eski adıyla maymun çiçeği hastalığı, virüs kaynaklı bir enfeksiyon hastalığıdır. İlk olarak 1958’de maymunlarda tespit edilen hastalık, insanlara geçtiğinde çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Son yıllarda hastalık, Afrika’nın çeşitli bölgelerinde düzenli olarak bildirilmeye başlanmış ve 2022’de küresel bir endişe haline gelmiştir. DSÖ, bu hastalığın ismini 2022’de ırkçılık endişeleri nedeniyle “Mpox” olarak değiştirmiştir.
Mpox Virüsü Nasıl Bulaşır?
Mpox virüsü, enfekte olmuş kemirgen hayvanlardan (örneğin fareler ve sincaplar) veya virüsü taşıyan bireylerden insanlara geçebilir. Bulaşma yolları şunlardır:
- Doğrudan Temas: Hastalığın en yaygın bulaşma yolu, virüs taşıyan bireylerin vücut döküntüleriyle doğrudan temas etmektir. Enfekte kişilerin derisinde oluşan kabarcıklara, yaralara veya bu döküntülerin temas ettiği giysi, çarşaf ve havlular gibi eşyalarla temas da bulaşma riskini artırır.
- Vücut Sıvılarıyla Temas: Enfekte kişilerin vücut sıvılarıyla (kan, sıvı, vb.) temas, virüsün bulaşmasına neden olabilir.
- Kemirgen Hayvanlarla Temas: Mpox virüsü taşıyan kemirgenlerle temas, virüsün insanlara geçişini sağlayabilir. Bu tür temas genellikle doğal habitatlarında veya enfekte hayvanlarla yakın temasta bulunulduğunda meydana gelir.
Mpox Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Mpox hastalığının belirtileri, virüs vücuda girdikten sonra 5 ila 21 gün içinde ortaya çıkabilir. Bu belirtiler şunlardır:
- Yüksek Ateş: Genellikle ilk belirtiler arasında yer alır.
- Baş, Sırt ve Kas Ağrıları: Yüksek ateşle birlikte baş, sırt ve kaslarda ağrılar görülebilir.
- Lenf Bezi Şişlikleri: Hastalığın bir başka yaygın belirtisi, lenf bezlerinde şişliktir.
- Yorgunluk ve Üşüme: Hastalar genellikle aşırı yorgunluk ve üşüme hissi yaşar.
- Ciltte Kabarcıklar: Su çiçeğine benzer döküntüler, genellikle hastalığın tanınmasında belirgin bir işarettir.
Mpox Hastalığının Tedavisi Var Mı?
Mpox hastalığının özel bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Tedavi genellikle destekleyici ve semptomları hafifletici niteliktedir. Antiviral ilaçlar, hastalığın ilerlemesini kontrol altında tutmak ve semptomları hafifletmek amacıyla kullanılabilir. Çoğu hasta, tedavi sürecinde hastalığı hafif geçirir ve birkaç hafta içinde iyileşir.
Mpox Hastalığının Küresel Durumu ve DSÖ’nün Rolü
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Mpox virüsünün uluslararası yayılma potansiyeline karşı acil durum ilan ettiklerini açıkladı. 2023 yılında Afrika’da bildirilen vaka sayısının 14 bini geçtiği ve 524 ölüm kaydedildiği belirtiliyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde tespit edilen 1b türü virüsün hızla yayıldığı ve bu durumun komşu ülkelerde de vaka artışına neden olduğu bildiriliyor.
DSÖ, etkilenen ülkelerin hükümetleri ve sağlık kuruluşlarıyla iş birliği içinde, bölgesel bir müdahale planı geliştirmiştir. Ayrıca, Mpox için iki farklı aşı önerilmekte ve bu aşıların çeşitli ülkelerde onaylandığı ifade edilmiştir.
Sonuç ve Öneriler
Mpox hastalığı, özellikle Afrika’daki ülkelerde ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturuyor. Dünya genelinde yayılma potansiyeli, sağlık otoritelerini bu hastalığa karşı daha fazla dikkatli ve hazırlıklı olmaya yönlendiriyor. Mpox’un nasıl bulaştığını, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini bilmek, hastalığın kontrol altına alınmasında ve önlenmesinde önemli bir adımdır. Sağlık Bakanlığı ve uluslararası sağlık kuruluşlarının bu konuda yaptıkları çalışmalar, küresel sağlık güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.
İlk yorum yapan siz olun